24 Eylül 2022 Cumartesi
Moskova
Kısa Kısa

TEZ Tour’un eş sahibi: Ülkeden çıkış bir anda kapatmak mümkün

Mısır’a ve Türkiye’ye seyahat turlarına yasağın getirilmesinden sonra TEZ Tour holdingi işinin yarısından fazlasını kaybetti

TEZ Tour’un eş sahibi: Ülkeden çıkış bir anda kapatmak mümkün
A- A+

 TEZ Tur’un eş sahibi Aleksandr Burtin RBC’a verdiği mülakatta tur operatörlerinin ve turistlerin neler bekleyebildiklerini anlattı.

‘Onlarca bin kişiye ‘hiç bir yere gitmeyeceksiniz’ dediler’

  • Kasım 2015 yılında Mısır, Aralık ayında ise Türkiye Rus tur operatörleri için kapatıldı, iki ülke Tez Tour’un üzerinde çalığtığı baş yöndü. Bunu nasıl aşabildiniz?
  • Zararın hacmini yorumlamıyoruz fakat bizim için büyük bir tutar söz konusudur.  Var olan gelişmeleri önceden öngörmeseydik zarar daha büyük olabilirdi. 
  • Bu ülkelerin TEZ Tour’un hacmindeki payları yüzde 50’sinden fazla mıydılar?
  • Daha çok.
  • Yani sizin için piyasa iki kat azaldı mı?
  • Evet, iki kattan daha fazla bile azaldı.
  • Mısır’ın kapatıldığını nasıl öğrendiniz?
  • İnternette okudum.
  • Ne yaptınız?
  • Uçakta terör eyleminin gerçekleştiği tahminleri ortaya çıkmaya başlayınca böyle bir durumun oluşabileceğini anladık. Bunun olunca Rosturizm’a (Rusya’nın federal turizm ajansı) gittik, orada herkesin o ülkeden geri getirileceği ve oraya kimsenin götürlülmeyeceği kararının kesin olduğunu söylediler.
  • Rosturizm’in size yardımcı olacağını mı umuyordunuz? Nasıl yardımcı olabilirdi?
  • Rosturizm alanınımızda ek açıklamaları veren regülatör olduğu için onun yanına gidiyoruz.  Aslında devlet organlarının çıkarlarını göstermek için çok net bir politika izliyorlar. Rosturizm, kararların verilmesinde herhangi bir rol oynamıyor fakat bilgileri iletiyor. 
  • Şimdi Rosturizm, turların satışlarının ne zaman yeniden başlatılacağı konusunda ne diyor?
  •  Şimdi herhangi gelişmeleri bekliyoruz. Rusya Devlet Duması Başkanı Sergey Narışkin’in Mısır’ın yakın gelecekte turistik yön olarak açılacağı ifadelerinin net yorumları ellerimizde yok.
  • Fakat müşterilere bir şey söylemeniz gerekiyor, değil mi?
  • Açıkça söylüyoruz ki, bir yıl içinde durum değişmezse paranızı size geri vereceğiz çünkü hiç kimse o kadar uzun süre beklemek niyetinde değildir.
  • Yani bir yıldan bahsediyorsunuz onlara, değil mi?
  • Evet, beklemenin böyle maksimum süresini belirledik. Bu yıl içinde her anda müşteri teklif ettiğimiz ülkelerden birine seyahatı seçebilir.
  • Müşterilerin şimdi Mısır’a veya Türkiye’ye gitmek istedikleri takdirde bu ülkelere mesela Beyaz Rusya üzerinden alternatif yollarla gitmek gerektiğini  anlatıyor musunuz?
  • Bu tür hizmetleri sunamıyoruz, bu yasak, tur operatörünün lisansının geçerliliği kaldırılabilir.  Böyle turları teklif etmiyoruz. Fakat ayrı bir insanın hareketlerinden sorumlu olamıyoruz.  Irak’a uçakmak istiyor musun? Buyrun. Ebola’nın olduğu yere gitmek istiyor musunuz? Uç. İnsanın herhangi ilgileri olabilir.
  • Tam olarak alınamayan kardan bahsetmeyelim, net zarara bakarak TEZ Tour’un kayıpları büyük mü?   
  • Gerçekleştirilmemiş turlar için ödenmiş olan parayı kaybolan para olarak değil dondurulmuş para olarak nitelendiriyoruz.  Taşıyıcı ve otel ortaklarımızla gelecekte gerçekleştirilecek seyahat için bu parayı kaydedecekleri konusunda anlaştık. Müşterilerimizden bazıları bu parayı başka yönlere harcamaya karar verdiler fakat ertelenmiş seyahatları bekleyenler de var.  Genelde Mısır ile ilgili durum şudur ki turistlerin yaklaşık yüzde 80’i diğer tekliflerden yararlandı, yüzde 20’si ise yönün açılacağını bekliyor.
  • Para geri almak için hakkınızda dava açan var mı?
  • Dava açan varsa bile birkaç tane sadece söz konusudur, anlaşmaya çalışıyoruz.  İnsan ‘Mısır dışında başka bir şey istemiyor’ dediyse genelde para geri veriyorduk.

Makamlarla başka bir şey ele almak bizim için önemlidir: Müşterilerimizi acil bir şekilde geri getirdik ve bunu yapmak için belli miktarda para harcadık. Bu harcalarımız karşılanacak mı? Daha önce bize ‘Tabii bakalım düşüneceğiz’ dediler.  Fakat belli ki tüm tristleri geri getirmemizden hemen sonra tüm devlet yetkilileri kayboldu. Şimdi ise durum şudur: Gelebilirsiniz yanımıza, isteyebilirsiniz  ancak sizin için bir şey yapmak zorunda değiliz, bütün bunlar işin riskleridir. 

  • Genel olarak kaç Rus turisti Mısır’a ve Türkiye’ye gidiyordu?
  • Sezon içinde yani sonbahardan ilkbahara kadar her hafta Rusya’dan Mısır’a  yaklaşık 50 bin kişi gidiyordu. Kışın Türkiye’ye gidenlerin sayısı önemli derecede daha düşük fakat yazın sezonda bu ülkeye hafta içinde gidenlerin sayısının 100 bin kişi civarında olduğunu düşünüyorum. Genel olarak piyasanın ‘hiç bir yere gitmeyeceksiniz’ söylenen onlarca bin müşterisi vardı.
  • TEZ Tour’un götürdüğü turistlerin sayısı ne kadardı?
  • Bir hafta içinde yaklaşık 10 bin kişi söz konusuydu. Daha önce söylediğim gibi birçoğu başka yönlere gitmeye razıdır. En popüler yön, en ucuz yöndür.  Muhtemelen Yunanistan en popüler ülkelerden biridir, Tayland ve İtalya da bir ölçüde aynı katigori içinde bulunmaktadır. İspanya da, fakat geçen yıl oraya giden turistlerin sayısı önemli derecede azaldı. Bulgaristan ve Kıbrıs. Diğer yönler ise daha çok az satılmaktadır.
  • Bu ülkelerin TEZ Tour’un hacmindeki  payları ne kadar?
  • Yüzde 30 civarında. Türkiye’nin ve Mısır’ın olmadığı günlerimizde teoretik olarak diğer yönlerde artış başlamalıdır.  Diğer yandan Mısır’ın bugün değil Mart’ta veya Nisan’da,  Nisan’da değilse Ağustos ayının bir gününde sonuçta açılacağı ihtimali var.

Üstelik bu yıl muhtemelen süreler bakımından bir değişiklik olacak: Mayıs bayramlarından Ekim ayına kadar yıllık karımızdan yüzde 70-80’ini elde edebileceğiz.

  • Neden karlarınızı ve gelirlerini açıklamıyorsunuz?
  • Turizm alanında böyle bir kural var. Daha önce yıllık ankatleştirmelere katılıyorduk, hacimlerimeze uyan yaklaşık rakamları beyan ediyorduk. Sonra baktık ki diğerler aktörler tuhaf göstergeleri veriyorlar ve bilgilerimizi açıklamayı bıraktık.

2015 yılının sonunda karın yüzde 30-35 oranında düştüğünü söyleyebilirim.  Gelirde hafif düşüşün olduğunu tahmin ediyorum.

  • Hacminiz, tur operatörlerinin devlet kayıdında belirtilen sigorta oranına göre değerlendirmek mümkün. Zira sigorta oranı, hacmin yüzde 12’si olmalıdır. Gerçi  kayıtta bir holdingin birkaç yavru şirketleri de göz önüne alınabilir.  Kaç şirket sigortanızı aldı?
  • 6 veya 7.
  • Onlardan tek şirket olan birinin 100 milyon ruble tutarındaki sigortası var. Yani grubunuzun hacmi 4 milyar rubleyi aşabilir. Bu gerçeğe yakın mı?
  • Bu konuda yorumlardan vazgeçiyoruz. Bu tutar, gerçek tutardan daha çok daha az.
  • Şimdi tur operatörlerinden kimi hacim ve kar bakımından liderler arasında bulunuyor?
  • Uzun süre faaliet gösteren Pegas Turistik ve Coral Travel’dir.  Biblio Globus üçüncü sıradadır.  Biz de buraya yakın bir yerde beş lider arasındayız. 
  • TEZ Tour’un büyük ajan ağı var mı?
  • TEZ Tour adında çalışan yaklaşık 300 franchise ajanslarımız var.   Kendi adına çalışan fakat ürünlerimizi satan binlerce turistik ajansımız var.
  • Toplam ne kadar müteahhitiniz var?
  • Yaklaşık 8 bin anlaşma imzalandı. Her şehirde ortaklarımız var.
  • Size ait kaç tane ajans var?
  • Yok. Biz sadece franchizing sistemini kullanarak çalışıyoruz. 
  • Kadronuzun sayısı ne kadar?
  • 200’den biraz daha fazla.
  • Türkiye’nin ve Mısır’ın kapatılmasından sonra giderlerinizi azaltmaya başladınız mı?
  • Pek çok değil. İş süreçlerinin doğal optimizasyonları oluyor. Mesela personelden biri ayrılıyorsa onun yerine yeni bir kişi almıyoruz. Şimdi ise bakıyoruz, düşünüyoruz, gelecekte ne kadar daha düşeceğimizi algılamaya çalışıyoruz. Herşeyden önceden ülkeden bahsediyorum.

‘Ciddi lobicilerimiz yok ve devlet paralarımız hiçbir zaman yoktu’

  • İki popüler yönlerin kapatılmadan önce Rus vatandaşları daha az seyahat etmeye başladılar. Değerlendirmelerinize göre genelde yurtdışı turizm ne kadar azaldı?
  • Bence  yüzde 35 veya belki yüzde 40 oranında düştü.  Yeni dolar kuru şartlarında yaşamayı yeni öğreniyoruz. 2016 yılında piyasadaki düşüşün devam edeceğini ve iki yıl içinde tutar olarak yüzde 60 olacağını düşünüyorum. Tabii ki bu çok.
  • Bu iki yıl içinde ruble cinsinde yurtdışı seyahatları ne kadar pahalandı?
  • İki yıl önce Avrupa’ya seyahat fiyatı bir bin Euro’ydı yani yaklaşık 36 bin Ruble’ydi. Bu zaman içinde seyahat Euro cinsinde ucuzlandı bile yani artık bir bin Euro değil sadece 900 Euro’dur. Fakat şimdi bir Euro başına 80 ruble verilir bu nedenle 72 bin ruble ödemek gerekmektedir başka değişle iki yıl önce ödemek gerektiğine kıyasla iki kat daha fazla ödenir.  Fakat müşteri ‘bu iki yıl içinde daha fazla kazanmaya başlamadım, harcamalarım arttı bile.  Benzin, kamu hizmetleri, ilaç vs için daha fazla ödemem lazım. Daha önce olduğu gibi seyahat için 36 bin rublem yok sadece 30 bin rublem var’ diyor.
  • Mesela fiyatı bir bin Euro olan seyahattan ne kadar parasını siz alıyorsunuz?
  • Marjinalliğin ortalamahedefimiz hacmimizden yüzde 2’sidir. Havacılıkta da durum aynı sorunları yaşıyorlar: hacimleri büyük marjinallikleri hiç yüksek değil.

Aldığımız parayı hemen dövize dönüştürüp iletmeye çalışıyoruz. Ellede tutmak çok risklidir çünkü kur farklılıklarında kaybetmek mümkün. Ayrıca erken rezervasyon hizmetleri,  önceden yapılan bazı ödemeler anlamına gelir. İşte bu nedenle paralar hareketsiz kalmıyor.

  • Havayolları şirketlerinden hangisi sizin baş ortaklarınız?
  • Yabancı dahil havayolları şirketlerinin çoğuyla çalışıyoruz. Aeroflot, büyük ortağımız, S7, Uralskiye avialinii, Orenburgskiye avialinii, Rossiya şirketleriyle çalışıyoruz. Düzenli havayollarının çoğunun hemen hemen yanı şartları var.  Şimdi tur operatörleri, düzenli taşıma temelinde uçuş programları kurmaya başladılar çünkü bu durumda daha az sayıda sert yükümlülüklere karşı karşıya kalıyorlar.     
  • Özel anlaşmalar yok mu?
  • Özel anlaşmalar ayrı yönlerde farklı dönemlerde ortaya çıkıyor. Mesela Aeroflot’un Maldivı için belli yolcu sayısına ihtiyacı var, anlaştık ve özel tarifeleri aldık, Aerofkot ise belli koltuk kotasını kapattı çünkü bu müşterleri biz getirmeliyiz.  İlk gelen kotayı almış oldu. Daha önce aeroflot ihale açıyordu...
  • Şimdi ihaleler yok mu?
  • Yok, başarılı olmadığı için bu fikirden vazgeçtiler.
  • Şimdi kim kimi ikna ediyor? Yani Havayolları şirketleri yanınıza geliyor mu yoksa tam tersine onların taraflarına siz gidiyor musunuz?
  • Bazen biz, bazen onlar. Hepimiz birbirlerimizi epeyce iyi tanıyoruz, kimin ne zaman ne yapabileceğini anlıyoruz. Dolayısıyla şu veya bu tarafın bir ihtiyacının ortaya çıktığında fikir teatisinde bulunuyoruz sonra ise müşteri bunun onun için ne kadar ilginç olduğunu düşünüyor. Kendinin satış piyasasını, gördüğü oluşmakta olan durumu analize edip karar veriyor.
  • Havayolları şirketleri ve otel sahipleri zor dönemi yaşıyorlar, taşıyıcıların ve otellerin sizinle çalıştığı  şartlar değişti mi? 
  • Artuk planlama bir kaç yıl için yapılmaz oldu. Hiç kimse, ruble’nin ne kadar olacağını, ekonominin nasıl değişeceğini, genel olarak nereye uçabileceğimizi ve  nereye uçuş yapmanın yasak olacağını anlayamıyor. İşte bu nedenle tabii değerlendirme ve karar verme mekanizması  biraz bozuldu, kayboldu.

Şimdi planlama yaklaşık bir yılla sınırlıdır, yani sezonun başına kadar yapılmaktadır.  Başka değişle ortaklarımıza önümüzdeki yıl böyle hacmi planladığımızı fakat sezona birkaç ay kala yani herşeyin daha net olacağı zaman kesin anlaşacağımızı diyoruz. Zira şimdi  yazın milli para biriminin satın alam gücüne ne kadar sahip olacağını ve insanların yurtdışına gidip gidemeyeceklerini söylemek çok zor.

  • Ayakta kalma stratejiniz nedir? Daha düşük hacim şartlarında çalışacak mısınız  veya yeni varyantları arayacak mısınız?   
  • Gelişmelerin birkaç varyantı var. İyimser senaryoya göre Mısır ve Türkiye var. Karamsar senaryoya göre ne Türkiye ne Mısır var, yurtdışı turizm hiç yok. Farklı iş planları var.  Hangisinden bahsediyorsunuz? Varil fiyatı 25 dolar mı yoksa en az 40 dolar mı? En karamsar senaryo, piysanın 10 kat düşmesidir.  Ülkeden çıkış bir anda kapatılabilir zaten Rusya’nın tarihinde böyle şeyler vardı. İlk bakışta göründüğü gibi bu o kadar büyük bir sorun değil. Aslında buna çok hızla yaklaşıyoruz.

Tabii onaylanmış kalkınma stratejimiz var. Mesela iç turistik yönleri teklif edeceğiz. Bu piyasa nispiten ucuz üstelik ülkemiz büyük, gidecek yer var.

  • Rusya’nın nüfusu yaklaşık 146 milyon kişidir. Kaç kişi ülke içinde seyahat eder?
  • Bunu değerlendirmek çok zor. Mesela hafta sonu Moskova banliyösündeki otelde kalıyorsanız bu seyahatınız turistik bir seyahat mı?  Otobüsle yaptığınız Altın Yüzük rehberli tur turistik bir seyahat mı? Arabanızı kullanarak Yaroslavl şehrine gittiyseniz bu turistik bir seyahat mı? Böyle değerlendirmeler hemen hemen yok. Devlet yetkilileri Yerel İrfan müzesine satılmış olan biletlerin sayılarına göre bunu değerlendirmeye çalışıyorlar fakat yerli okul öğrencileri bu müzeye gezi için geldiyseler bu turistik bir seyahat olarak nitelendirilmeli mi? Dengeli bir değerlendirme yapmak zor.  Rusya Başbakanı Dmitri Medvedev 2015 yılında iç turizm hacmini 50 milyon kişi olarak değerlendirdi. 
  • Üçüncü şahıs yatırımcılar dahil olmak üzere birçok uzmanlar iç turizmi konuşuyorlar. Mesela Soçi şehrinde otelleri olan Vladimir Potanin, sonbaharda tur operatörünü kuracağını dışlamıyordu...
  • Her türlü aktörün bu işe yatırım yapabilmesini sevinçle karşılıyoruz. Bunun nelere yol açacağına bakalım. Para vermek iş kurmak anlamına gelmez.  Potanin hazır, hadi bakalım.  Belki de yeni devlet şirketinin kurulması söz konusu muydu? Her hangi bütçeye sahip olmak imkanı herkesi çekiyor.  Yukarıda tanıdığım birim olsaydı belki ben de bunun gibi birşey söyleyecektim. 
  • Şimdi Soçi ve Kırım’a turları satıyor musunuz?
  • Şimdi bu yönde ne yapabileceğimize bakıyoruz. Şu anda sadece st. Petersburg ve Yekaterinburg’a turları satıyoruz. Yakın gelecekte Krasnodar bölgesindeki tatil beldelerine ve diğer yönlere tur satışlarına başlayacağımızı umuyorum. İhtiyacı duyulan doğru bir ürünün nasıl yaratmamız gerektiğini anlamaya çalışıyoruz.

Genel olarak talep var. Kırım ve Soçi’de 2015 sezonu epeyce iyiyidi  ayrıca bu tatil beldeleri sunduklaru hizmetlerin kalitesini yavaş yavaş yükseltecekler.  Kalitenin yükseltilmesi ise fiyatın artması anlamına gilir.  Soçi fiyatının ruble cinsi olarak yaklaşık yüzde 15 oarnında artacağını düşünüyorum. Fakat bu uzman değerlendirmesi: eğer kanıtlamamı isterseniz bunu yapmayacağım.  Bence anapa fiyatı pek çok artmayacak. Kırım’daki fiyatlar ise yüzde 20 oranında artabilir. 

  • Rusya’nın Karadeniz tatil beldeleri Türkiye’nin yerini alabilir mi?  
  • Genel olarak Karadeniz tatil beldelerimizde tatil geçirme sorunu insanlara ve otellere bağlı değil, iklim özellikleri çok öemlidir çünkü oradaki sezon çok kısadır.  Bu nedenle herhangi yatırımlar normal bir şekilde karşılamak mümkün değil.  Karşılamak için tatil beldesi yıl boyunca çalışmalıdır, o zaman bu ekonomik bakımdan ilginç olmaya başlıyor.   

Turlar yılın 12 ayı boyunca satılabilir, sorunun aslı bu değil.  Sahildeki tatil denize girme demektir.  Yani suyun sıcaklığının 22 derece olması gerektiğini diyoruz. İnternet açın ve Karadeniz’deki suyun ne zaman 20 derece üstü olduğuna bakınız.  

  • Turistlerin yıl boyunca buraya gelmek istemeleri için tatilini böyle organize edebilir misiniz?
  • Bu sorun değil.  Fakat bu seyahatınızın amacı değil.  Uzak bir yere gitmeden bara gidip bilardo oynayabilirsiniz. Deniz sahilindeki tatil güneş, kum ve yüzme öngürmektedir.  Bu yoksa gezi tabii birinci veya ikinci gün size yardımcı olacak fakat sonra canınız sıkılacak.
  • Yani iç turizmin hacminin büyük olamadığını çok net bir şekilde kanıtladınız. Hangi yöne dönmeyi düşünüyorsunuz?
  • Son kez St.Petersburg’a ne zaman gittiniz? Beyaz geceler, müzeler, barlar, sokaktaki sarhoş Finler...
  • Çarter uçak seferine ihtiyaç ve dil sorunu yoksa tur alan kim olacak?
  • İstediğiniz yere tur almadan gidebilirsiniz, sorun yok aslında. Fakat teoretik olarak konaklama ve kalitenin belli garantilerine ihtiyacınız var.  Bu lokantaya gitmeye benzer bir şey.  Niye lokantaya gidecesiniz ki yemekleri kendiniz pişirebilirsiniz ve bu daha ucuz olacak? Pişirmek severseniz buyrunuz sorun yok. Fakat lokantaya gitmek, etrafınızda garsonların koşmalarını istiyorsanız buyrunuz işte sizin hakkınız.
  • Fiyatı bir bin Euro olan St. Petersburg seyahatından muhtemelen 20-25 Euro kazanmıyor musunuz?
  • İç seyahatların marjleri tabii yurtdışı seyahatlara kıyasla daha düşük yaklaşık yüzde 1’dir.
  • Bu hiç birşey.
  • Doğru, hiç birşey. Diğer yandan daha az risk var. Vize verilmezse kim sorumlu? Operatör.  Neden verilmedi? Büyükelçiliğe gidip neden verilmedini sorun. Herşeye rağmen operatör suçludur.  ‘Sigorta alınız’ diyorum. ‘Almayacağız, empoze edilmiş bir hizmet,  istemiyoruz, temelde istemiyoruz’ yanıtını alıyoruz. ‘Neden istemiyoruz’ diye sorumuza ‘İstemiyoruz, bu kadar. Sağlık sigortasını da almak istemiyoruz’ cevaboı geliyor.  Fakat müşterinin başına bir şey gelirse kim herşey çözmeye çalışacak? Tur operatörü.  Neden? Çünkü getiren o dolayısıyla sorumlu olan da o.  Rusya’da ise insan kendisi eczaneye gidip ilaçları satın alacak. Nasıl olsa evde bulunuyor. 
  • Bu işten ayrılmaya karar verseydiniz onu satabilecek midiniz? Daha önce sizin asıl varlığınızın teknolojiler olduğunu söylemiştiniz...
  • Teknolojiler dahil birçok şeyler sözkonusudur. Bazı know-how, piyasa bilgileri de sözkonusudur.  Belki de asıl varlıklarımız piyasadaki marka, yazılım ve piyasa ile yıllardır süren ilişkiler.
  • Bütün bunları satın almak isteyenler var mı?
  • Sanmıyorum. Nelere yatırım yapılabilir? Nereye ilerlediği belli olmayan bir şeye mi? Şimdi gerçekleştirilen her işlemde  altta yatan sebebi aranmalıdır. Turizmin haline geldiği belli olmayan alanan yatırım yapmak çok riskle dolu bir şeydir.  Ciddi sebeplere sahip olmayan insanlar risk etmeye hazır değiller. 

Belki de gelecekte şimdiki şekildeki tur operatörlüğü için piyasada hiç yer kalmayacak. Fakat kapanma zamanının geldiği algısı başımda oluşmalıdır. Şu anda ise istenen ürün teklif ediyoruz.

  • İlk aşamada TEZ Tour’un siz, aleksandr Sinigibskiy ve türk vatandaşı Levent Aydın gibi iç sahibi vardı. Aydın payını sattı mı?
  • Sinigibskiye ve ben TEZ Tour’un tek sahipleri değiliz. Şirketin çok kapsamlı mülkiyet yapısı var. Farklı ülkelrde o bambaşkadır. 
  • 8 bin ortağınızdan hiç kimsesi kapanmayı düşünmüyor mu?
  • Haber vermiyorlar. Açık anlaşmaları var, ona göre dilekçeler gelmez oluyor. Önümüzdeki yıl için yeni anlaşmaların imzalandığında ne kadar ‘ölü’ olduğunu görüyoruz...
  • Sizce seyahat acentalarının sayısının çok mu azalacak?
  • Bence  yüzde 25-30 oranında azalacak.
  • Hükümetin piyasadan şikayetlerinden biri,  seyahat acentalarının faaliyeterinin   tur operatörlerinin faaliyetlerinden farklı olarak hiç düzenlenmez. Sizce ek kurallar gerekiyor mu?
  • Belki acentaların para toplayıp bir yere kaybolduklarında tüketicileri kötüşüğe kullanmalardan korumak gerekmektedir.  Bunun nasıl doğru yapılması gerektiğini  söylemek zor.  Aslında sana tur satan insanın para alıp bir yere kaçan dolandırıcı olmadığını anlamak isteği var. Bizim de operatör olarak  böyle bir isteğimiz var.

Fakat bence seyahat acentalara kayıdı tüketici koruyamaz.  Şirketleri sigortalamak, herhangi banka garantileri vermek mümkün ancak bankalar ve sigortacılar o kadar hızla kayboluyor ki göz kapatmaya yetişmiyoruz.

  • İnşaat piyasasında dolandırılan gayrimenkul yatırımcıların ortaya çıktığı takdirde developerler için bridge bank’ı yaratma imkanı görüşülmektedir. Turizm alanında bu mümkün mü?
  • Bu çok ilginç bir fikirdir fakat pembe renkteki gözlük takıp oturmuyoruz. Belki kamu paranın iyileştirme olarak kullanma şemaları var fakat ciddi lobicilerimiz yok, devlet paraları hemen hemen hiçbir zaman ellerimizde yoktı. Bu nedenle hiç kimse buna karışmıyor.

 

Üç ortak  

Tez Tour 1994 yılında Moskova Fizik mühendisliği Enstitüsü nden mezunlar Aleksandr Sinigibskiy, Aleksandr Burtin ve türk işadamı Levent Aydın tarafından kurulmuştu.

1993 yılında tatillerini Türkiye’de geçirdikten sonra  Sinigibskiy ve Burtin’in turistik işi kurmak fikirleri ortaya çıktı. Forbes’in yazdığı gibi o ana doğru ortaklar 5 yıl daire tadilatı üzerinde uzmanlaşan küçük bir firmaya sahiplerdi. İşadamları, yeni işi geliştirmek içintatil beldesi olan Side’de iki hektarlık alanı satın aldılar. Ortaklar uzun süre Türk toprağını krediler almak için rehin olarak kullandılar.

Burtin ve Sinigibskiy arkadaşları vasıtasıyla işadamı Aydın ile tanışmışlardı. Rus işadamları türk meslektaşına Rusya’dan turistleri kabul eden firma kurmak teklifinde bulundular. Şirket resmen Türkiye’de, Rusya’da ise temsilciliği faaliyet fgösteriyordu. Forbes’in yayınladığı habere göre şirket çalışmasının ilk yıl içinde Türkiye’ye 6,5 bin turisti gönderdi.

Türk ofisi müdürü olan Aydın 2012 yılındapayını Rus ortaklarına sattı.

Tez Tour Rusya ve Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Beyaz Rusya, Kazakistan ve Baltik ülkelerinden turistleri Avusturya, Yunanistan, Dominik Cumhuriyeti, Meksika, BAE, Tayland, Türkiye, Sri Lanka ve diğer ülkeler dahil 18 yöne gönderiyor.  RBC’a verdiği mülakatta Aleksandr Burtin Türkiye ve Mısır’ın şirket hacminin yüzde 50’sinden fazlasını sağladığını açıkladı.

Tez Tour finansal göstergelerini açıklamıyor. Burtin’in sözlerine göre holdingin karı 4 milyar rubleye ulaşmıyor, ortalama geliri  hacminden yüzde 2’sidir.    

Kaynak: RBC

Haberi Paylaşın


UA-3754761-52 Rusya'da Bugün