24 Ekim 2021 Pazar
Moskova
Kısa Kısa

“Tüm sektörlerin harekete geçmesi için Rusya’da ekonomik rahatlamaya ihtiyaç var”

Türkiye’den Rusya’ya ihracatta her ne kadar ilk akla gelen meyve-sebze sektörü olsa da, otomotiv ürünleri ihracatı da Türkiye’nin Rusya’ya ihracatında önemli bir paya sahip. 1990 yılında kurulan ve 2009 yılından bu yana Rusya’da da faaliyette bulunan Tork şirketi de oto

“Tüm sektörlerin harekete geçmesi için Rusya’da ekonomik rahatlamaya ihtiyaç var”
A- A+

Aslen hortum kelepçeleri üretimi yapan Tork şirketinin genel müdürü Şamil Gök, 2009 yılında Rusya Federasyonu’nda ilk şubeleri açıldıktan sonra buradaki otomotiv sektörünün potansiyelinden dolayı otomotiv yedek parçası işine de başladıklarını söylüyor.

Şamil Bey, şirketiniz Rusya’da hangi faaliyetlerde bulunuyor?

Şirket iki konunda yoğun olarak faaliyetlerini sürdürüyor. Bir tanesi üretimini gerçekleştirdiğimiz kelepçe grubu diğeri de fason imalatı yaptırdığımız, kendi markamızla kutuladığımız yedek parça ürünler. Çalışmalarımız Fransız araç grubuna yönelik. Yedek parçalar Türkiye’de üretiliyor.

Türkiye’de yaklaşık 40 farklı tedarikçiden kendi markamızla, kendi geliştirdiğimiz ürünlerin imalatını yaptırıyoruz ve ithal ediyoruz. Orijinal ekipmanda olmayan, orijinal referansı olmayan, fakat talebi olan parçaları belirliyoruz. O parçalarda numuneler tedarikçilere veriliyor. Bunlar metal parçalar, kauçuk parçalar, metal-kauçuk parçalar, plastik parçalar. Bu parçaları, Tork referansıyla, kendimiz referans numaralarını belirliyoruz. Bu parçaların detaylı çalışmaları yapılıyor, testleri yapılıyor ve belirlenen, onay alan parçaların kendi ambalajımız altında buraya ithalatı yapılıyor.

Rusya dışında diğer ülkelere de ihracat yapıyor musunuz?

Sadece Rusya değil, Kuzey Afrika’ya da ihracatımız başladı, çünkü Kuzey Afrika’da da Fransız marka araç sayısı çok fazla. Buradaki pazarda da belli bir müşteri potansiyeli oluşturmuş olduk. Rusya dışında Ukrayna, Kazakistan ve Belarus’a da sevkiyatımız var.

Bir Türk şirketi olarak Rusya’daki otomotiv pazarında sıkıntılar yaşıyor musunuz?

Pazardaki asıl sıkıntı 2014 yılında Rusya’da başlayan ekonomik gelişmelerle birlikte başladı. Tüm sektörlerde olduğu gibi otomotiv sektöründe de ciddi bir daralma meydana geldi. Bu daralmadan haliyle bizim gibi ithalatçı firmalar olumsuz etkilendiler. Biliyorsunuz, Ruble oldukça değer kaybetti; yaklaşık 35 bandından 70-80 hatta 100’leri gördük. Böyle olunca özellikle ithalat yoluyla ülkeye gelen tüm ürünler gibi bizim satışlarımız da olumsuz etkilendi. Akabinde otomobil satışlarının da ciddi kan kaybetmesi bizim potansiyel müşterilerimizde azalmaya sebep oldu. Çünkü özünde orijinal yedek parça değil, yan sanayii tabir edilen parça satıyoruz. Açıkçası bizim çok fazla yeni araç satışlarıyla paralel bir ticaretimiz yok. Her yeni araç 2 yıl sonra bizim potansiyel müşterimiz haline geliyor, biz o gözle bakıyoruz. Fakat, paradaki bu daralma, araç satışlarının gerilemesi, yaklaşık yüzde 47’lere varan bir gerileme pazarda bizim 2 sene sonraki planlarımızı tabi ki olumsuz etkilemeye başladı. Akabinde yaşanan uçak krizi ithalat rejimiyle ilgili sıkıntılar meydana getirdi. O süreçte 2 ayı aşkın süre biz Türkiye’den yaptığımız ithalata ara vermek zorunda kaldık, gümrüklerde yaşanan olumsuzluklardan ötürü.

Rusya otomotiv sektörüne doğrudan bir yaptırım uyguladı mı?

Otomotive doğrudan bir yaptırım söz konusu değildi, fakat gümrüklere beyan ettiğiniz deklarasyonlardaki “Made in Turkey” ifadesi her hâlükârda sizi yaptırım çerçevesinin içine aldı. Kasım 2015’deki uçak olayından sonra iki – iki buçuk aylık bir süre sanıyorum, Şubat başında Türkiye’den iki aracımız yol aldı. 35 gün kadar biz gümrükte aracımızı bekletmek durumunda kaldık, bırakmadılar araçlarımızı. Bir tanesinde yedek parça diğerinde de kelepçe grubu vardı. 2009’dan bu yana getirdiğimiz ürünlerde bir değişiklik olmamasında rağmen, gümrük odlarında herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen araçlar kırmızı hat tabir edilen bölüme çekilmeye başladı. Araçlarımız komple boşaltılarak, gerek fatura üzerindeki gerek ambalaj listelerindeki adetlerle karşılaştırması yapılmaya başladı. Tabi ki indir-bindirlerde ciddi şekilde zarar görüyor malınız. Hiçbir zaman fabrikadan sizin yüklediğiniz şekilde gümrük depolarında araçlara geri yükleme yapılamıyor. Getirdiğimiz ürünlerin ticari görüntüsü kaybolmaya, zarar görmeye başladı. Bu zararlar hiçbir şekilde telafi edilmedi. Beyan ettiğiniz fatura değerlerine itirazlar başladı. KTS denilen uygulamalara maruz kalmaya başladık. Gereksiz yere ödemeler talep edildi. Böyle sıkıntılı bir dönem geçirdik.

Bu durum Türkiye ve Rusya arasındaki normalleşme sürecinin başlamasıyla değişti mi?

Aslına bakarsanız çok fazla bir iyileşme yok çünkü Türkiye’den gelen ürünler hala yeşil koridoru kullanamıyorlar. En son Perşembe (09 Şubat 2017) günü bir aracımız daha geldi. Normal süreçte 72 saatte gümrükleme yapan bir firmayız. Aracın gümrüğe girişiyle gümrükten çıkıp depomuza ulaşma süresi 3 gündür bizim için. Moskova gümrüğünü kullanıyoruz. Şu anda yaklaşık 5 ila 7 gün arasında devam ediyor. Yine araçların tam tespit uygulaması devam ediyor. Araçlarımız tamamen olmasa da kısmen boşaltılıyor. Bu süreç bu şekilde devam ediyor. Ekonomide bizi rahatlatan tek kısmı, 2016’nın kinci çeyreğinde başlayan kurdaki düzelmenin tabi ki ekonomiye olumlu yansımaları oldu. Bir şekilde ticaret devam ediyor. Fakat otomotiv sektörü 2013-2014’ler seviyesinde değil tabi ki, hala dar bir çerçevede devam ediyor.  

Rusya pazarının geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Rusya Federasyonu’nda 2014 krizine kadar açıkçası tüm tüketim maddelerinin ticaretini yapanlar için gayet güzel, büyük bir pazardı. En azından 140 milyonun yaşadığı büyük bir coğrafya. Petrol gelirlerinin yüksek olması herkese ekonomik bir rahatlık vermişti. İnanılmaz bir tüketim ülkesiydi burası. Haliyle, ticaret yapan insanlar bu tür olumsuz gelişmeleri düşünmedi, hiç birimiz düşünmedik. Fakat biz konuya şöyle bakıyoruz: Aslına bakarsanız sanal bir potansiyel vardı burada, şimdi gerçeklerle yüz yüzeyiz. Rusya’daki gerçek ticaret şu anda ortaya çıkmış oldu. Buna ayak uydurabilmek gerekiyor. O yılların kazanımlarının bu zorlu dönemlerde artıya çevrilmesinin planlarının yapılması gerekiyor. Yakın zamanda o 2008-2013 dönemini göremeyeceğiz. Buna tüm sektörler dahil. Perakende sektörü de, inşaat sektörü de, otomotiv de buna hazırlıklı olması gerekiyor. Üretimin bir şekilde buraya kaydırılması gerekiyor. Fakat burada üretim yapabilmek için de bir takım siyasi ilişkilerin yerli yerinde olması gerekiyor. Çünkü yatırımcı için nüfus olarak potansiyel bir ülke ama beraberinde risklerin de çok fazla olduğu bir görünüm var şu anda, kendi şirketim için konuşacak olursam.

Biraz daha mevcut şartlara göre hareket etmemiz gerekiyor. Biz de o şekilde hareket etmeye gayret ediyoruz. Kendi içimizde biraz daha ufalmaya yöneldik. Bizim sektörümüzde yan sanayi sektöründe, dediğim gibi, araç satışlarının mutlak surette belli seviyelere çıkması gerekiyor, yükselmesi gerekiyor. Bu da sadece bizim istememizle olmuyor. Tüketicinin uygun şartlarda kredi alabilmesi lazım. Şu anda maalesef para kaynaklarının çok zayıf olduğu, ucuz paranın olmadığı bir ülke. Kredi faizlerinin çok yüksek olduğu bir dönem. Böyle olunca ekonominin önünü ne şekilde açabilir RF hükümeti açıkçası dünya üzerine baktığınız zaman ülkenin durumuna uyguladığı politikalardan dolayı hala yaptırımlar uygulanan yakın zamanda Avrupa’nın ve Amerika’nın yaptırımlarını tam olarak kaldırmayacağını düşündüğümüz bir coğrafya. Bu ticareti olumsuz etkileyecek tabi ki. Yerli sanayinin durumu belli zaten. Petrol fiyatlarının yüksek olmasından dolayı yerli sanayiye hiçbir şekilde yatırım yapılmamış. Yaptırımların akabinde yerli sanayiye yapılan bir takım yatırımlar var fakat onlar da ülkenin ihtiyaçlarına cevap verecek durumda değil. Bu da şunu getiriyor: Her hâlükârda, ithalat yoluyla tüketim maddelerinin gerek otomotivin gerek inşaat malzemelerinin gerek tekstil gerek meyve-sebzenin bir şekilde ülkeye yine geleceğini gösteriyor. Fakat eskisi gibi büyük rakamlarla gelmeyecek tabi ki.

Bundan sonraki süreçte şirketiniz ile ilgili ne gibi planlarınız var?

Biz 2009 yılında bu şirketin oluşumu sonrasında üretim dahil değişik planlarımız vardı. Ülke içerisindeki milyon ve üzeri nüfuslu şehirlerde şubelerimizin, depolarımızın olması, Türkiye’de üretimini yaptığımız kelepçe mamulünü kısmen buraya taşımak vardı. Üretim konusuna ara vermek zorunda kaldık 2014 yılında. Şubeleşmeye ise devam ediyoruz. Rostov şehrinde 2014 yılında açılan şubemiz var, 2 Şubatta Nijniy-Novgorod şehrinde açılan şubemiz var. Şubeleşmeye devam etmemiz gerekiyor. Çünkü, bizim sektörümüzdeki ticaretin şekli bir miktar değişmeye başladı. Ülke coğrafik olarak çok büyük olduğu için ülkenin uzak bölgelerindeki yerlere birebir sizin ulaşmanız gerekiyor. Biz eskiden bayi sistemi kullanıyorduk. Fakat bu ekonomik kriz bayilerin de yapısını olumsuz etkiledi. Ticaretteki mal-para döngüsünde sıkıntılar ortaya çıkmaya başladı. O yüzden biz 2013 yılında aldığımız kararla bayilik sisteminden ziyade kendi şubelerimizi, bölge depolarımızı oluşturarak tüketiciye birebir hizmet verme yöntemini seçmiştik. Bu yolda ilerleyeceğiz. Önümüzdeki dönemde Yekaterinburg, Novosibirsk şubeleri projemiz var. Onları faaliyete geçirmeye odaklanmış durumdayız.

Özellikle rublenin değer kaybından dolayı ülkeye çok fazla Uzak Doğu menşeili Çin’den, Tayvan’dan mal girişi yapılıyor. Birim fiyatları çok düşük tabi ki. Otomotiv’de şöyle bir dönem başladı: kimse kaliteye bakmaz oldu. Herkes etikete bakıyor sadece, fiyata bakar durumda. Böyle olunca, olabildiğince aranızdaki aracıları azaltmanız gerekiyor. Eskiden bizden çıkan birim fiyatın üzerine bayimiz kar fiyatı koyuyordu, ara nakliyeler koyuluyordu. Tüketiciye bir şekilde ulaştırılıyordu ve tercih edilen bir üründü. Ama Uzak Doğu faktörüyle rekabetçi olabilme adına biz gerekli maliyet analizlerini yaparak, şubeleşmenin getirileri-götürüleri ne olacak bunların hepsini kağıda döküp ortaya bir reçete çıkardık. Bu reçetede bayi kullanmamamız gerektiği gibi bir durum ortaya çıktı. Bu yüzden bölgedeki operasyonu kendimiz yöneteceğiz bundan sonraki dönemde. Buna bağlı olarak olabildiğince kendimize ait şube ağımızı genişletme planımız var. Dediğim gibi Moskova dahil 3 ofis ve 3 depoyla hareket eder durumdayız. Bu artarak devam edecek.

Otomotiv dünyası içerisinde çok dar bir alana hizmet veriyoruz. Sadece Fransız araç grubu bizim ilgi alanımız. Biz bu dünyayı biliyoruz. Diğer otomotiv pazarlarında neler olup bittiğiyle ilgilenmiyoruz. O yüzden, monom çalıştığımız için söylediklerimiz genel kitleye doğru yol gösterecek bilgiler olmayabilir. Ama üniversal olarak baktığımız zaman, üretimini yaptığımız kelepçe grubu ürünlerimizin krizlerden etkilenmeyen yegane ürün olduğunu söyleyebilirim. Birim fiyatının çok düşük olmasından dolayı. Ortalama bir kelepçenin fiyatı 4-7 ruble arasında değişmekte. O yüzden 4 Rublelik bir ürün 5 Ruble, 6 Ruble olmuş çok fazla tepki almıyor açıkçası. Yedek parça gibi değil. Yedek parçaların fiyat listelerindeki sayılar 4 haneli, 5 haneli olduğu için daha fazla dikkat çeker durumda. Tabi ki kelepçenin çok fazla satılması için inşaat sektörünün hızlanması gerekiyor, hırdavat sektörünün harekete geçmesi gerekiyor. Kısacası tüm sektörlerin harekete geçmesi için ekonomik rahatlamaya ihtiyaç var.

Ekonomik rahatlama nasıl mümkün olabilir?

Yaptırımların bir an önce kalkması gerekiyor. Bunların altında yatan tamamen siyasi konular. Bizler gibi sadece istihdam sağlayan, ticaret yapan üretim yapan firmaların siyasetle herhangi bir işi gücü olamaz. Herkes bildiği işi yapmak durumunda. Siyasetçi siyaset, ticaret erbabı ticaretini yapacak ki bu çarklar dönsün, insanlar refah içinde yaşasınlar, mutlu olsunlar. Siyasette yaşanılan bu tür konular tabi ki ticareti olumsuz etkiliyor. İnsanların gelirini etkiliyor. İnsanların gelirini etkileyince üreticinin üretimini etkiliyor. Hepsi birbiriyle bağlantılı. Biz bunların bir an önce sona ermesini bekliyoruz açıkçası. Çünkü bu ülkede uzun yıllar emeği olan, istihdam sağlayan insanlarız. Şirketimizin bünyesinde 170 tane insan çalışıyor. Böyle olunca, her şey güzel olsun, insanlar sakin ve mutlu olsun istiyoruz.

rusyadabugün

Haberi Paylaşın


RUSYA'DA EKONOMİ
Borsa Bilgileri Gerçek Zamanlıdır*
Moskova Borsası Bilgileri Yükleniyor ...
Borsa bilgileri Moskova Borsası stratejik ortağı Finanz.ru'dan alınmaktadır.
UA-3754761-52 Rusya'da Bugün